Bevordering arbeidsparticipatie van langdurig werkloze 50-plussers

Ondanks een krappe arbeidsmarkt blijven werkzoekende 50-plussers moeilijker aan werk komen dan jongeren waardoor zij vaker langdurig werkloos worden. Daarom hebben we bij SEOR – met ondersteuning van instituut Gak – onderzoek gedaan naar hoe de arbeidsparticipatie van langdurig werkloze 50-plussers gestimuleerd kan worden. We hebben in kaart gebracht welke beleidsmaatregelen eerder of in andere landen effect hebben gehad, en hebben veldwerk verricht onder werkgevers, langdurig werkloze 50-plussers, en 50-plussers die weer werk hebben gevonden.

Zoals vaak het geval is, ligt de oplossing niet bij één specifieke maatregel, maar bij een samenhangend geheel van acties waarin gezondheid, scholing, ondersteuning en beeldvorming centraal staan. En waarin zowel de langdurig werkloze 50-plussers als werkgevers en beleidsmakers hun verantwoordelijkheid moeten nemen.

Gezondheid (‘fit for the job’) is een basisvoorwaarde: zowel voor de inzetbaarheid van werkzoekenden als voor de bereidheid van werkgevers om hen aan te nemen. Tegelijkertijd kan langdurige werkloosheid de gezondheid verder onder druk zetten, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat. Daarnaast blijkt scholing een bewezen effectief middel om de kans op werk te vergroten, maar nemen 50-plussers hier relatief weinig aan deel. Ook externe ondersteuning bij de loopbaanoriëntatie en in het sollicitatieproces vergroot de kansen. Daarbij gebruik maken van meerdere kanalen en het persoonlijke netwerk helpen. Als de werkloosheid te lang duurt helpt het ook om concessies te doen qua functies en sectoren en qua arbeidsvoorwaarden.

Daarnaast is de aandacht voor beeldvorming over werkzoekende 50-plussers in Nederland onvoldoende structureel. De geïnterviewde werkgevers noemen weliswaar voordelen van 50-plussers (levenservaring, sterke arbeidsethos en hoge loyaliteit aan werkgever) en zien ook nadelen (mindere fysieke inzetbaarheid en digitale vaardigheden), maar dit leidt vooralsnog niet tot meer kansen voor langdurig werkloze 50-plussers. We moeten ons meer bewust worden van de voordelen en het arbeidspotentieel van ouderen: “een 55-jarige is nog maar liefst 12 jaar inzetbaar“.

In het rapport en de infographic (zie de links onderaan) staan aanbevelingen voor werkzoekende 50-plussers en voor werkgevers. En omdat de arbeidsmarkt voor werkzoekende 50-plussers onvoldoende goed werkt, geven we ook aanbevelingen voor het beleid:

• Besteed meer aandacht aan gezondheid binnen het re-integratiebeleid
• Creëer toegankelijkere en ruimere scholingsmogelijkheden
• Faciliteer externe begeleiding en coaching voor werkzoekende 50-plussers
• Bevorder skills-gerichte werving door werkgevers om leeftijdsdiscriminatie te voorkomen
• Stimuleer proefplaatsingen en laagdrempelige wervingsinitiatieven
• Stel een landelijk expertisecentrum voor werkende en werkzoekende 50-plussers in dat zich richt op kennis- en beleidsontwikkeling, structurele campagnes en monitoring van beleidseffecten.

Zie voor het eindrapport: Def. Eindrapport Bevordering arbeidsparticipatie van langdurig werkloze 50-plussers

Zie voor een Engelse samenvatting van het eindrapport: Summary – Promoting labour market participation of long-term unemployed people aged 50+

Zie voor een infographic specifiek gericht op de rol van werkzoekende 50-plussers en van werkgevers:  Infographic